Wolna wola w świetle badań współczesnej psychologii nad procesami samoregulacji oraz samokontroli

Romana Kadzikowska-Wrzosek

Abstract

Free will in the light of contemporary psychology researches in self-regulation and self-control processes Abstract The article introduces current attempts, in contemporary psychology, to respond to the phenomenon of free will. Psychologists, who believe that determinism excludes free will, adopt a different definition of free will, than those psychologists, who believe that it is possible to reconcile determinism with freedom of will. The first, freedom of the will involve with the belief of individuals that they could have acted differently than they did, and treat this belief to be illusory. Others will define freedom as freedom from coercion and mainly show the possibilities of individuals in the scope of action and self-control, which allow the realization of their goals and objectives (Bandura, 2008). Simultaneously conducted research confirms that the lack of pressure and coercion in the action is associated with a better ability to self-regulation. The article discusses two different types of action control: self-regulation, as an example of "democratic" control, and self-control as "authoritarian”, repressive type of action control (Kuhl, 1996; Ryan,& Deci,2008). Empirical reports, presented in this article, show unconscious automatic or the intuitive nature of the regulation which does not exclude subjectivity (Kolańczyk, 2009) and is often associated with "democratic" type of action control. Observed, both in experimental studies as well as in everyday life, difficulties in self-regulation, in the light of presented findings, seem to have their roots in non-compliance objectives with the needs, the value system and directly result from the nature of activities involved in this type of control. Key words: free will, self-control, self-regulation, autonomy, control mechanisms the action
Author Romana Kadzikowska-Wrzosek (Wydział Zamiejscowy w Sopocie)
Romana Kadzikowska-Wrzosek,,
- Wydział Zamiejscowy w Sopocie
Journal seriesPsychologia Społeczna, ISSN 1896-1800, (B 13 pkt)
Issue year2010
Voltom 5 nr4(15)
Pages330-344
Publication size in sheets0
Abstract in PolishStreszczenie W artykule przedstawiono obecne we współczesnej psychologii próby ustosunkowania się wobec fenomenu wolnej woli. Psycholodzy, którzy uważają, że determinizm wyklucza wolność woli przyjmują odmienną definicję wolnej woli, niż ci psycholodzy, zdaniem których możliwe jest pogodzenie determinizmu z wolnością woli. Pierwsi wolność woli wiążą z przekonaniem jednostki, że mogła ona postąpić inaczej niż postąpiła i uznają to przekonanie za iluzoryczne. Drudzy definiują wolność woli jako wolność od przymusu i wskazują głównie na możliwości jednostki w zakresie kontroli działania i samoregulacji, które pozwalają na realizację własnych celów i zamierzeń (Bandura, 2008). Prowadzone badania jednocześnie potwierdzają, że brak presji i przymusu w działaniu wiąże się z większymi możliwościami samoregulacji. W artykule omówiono dwa odmienne typy kontroli działania: samoregulację, jako przykład kontroli „demokratycznej” oraz samokontrolę, czyli ”autorytarny”, represyjny typ kontroli działania (Kuhl, 1996; Ryan i Deci, 2008). Zaprezentowano również doniesienia empiryczne, które dowodzą, że nieświadomy automatyczny, czy też intuicyjny charakter regulacji nie wyklucza podmiotowości (Kolańczyk, 2009) i często wiąże się z „demokratycznym” typem kontroli działania. Obserwowane tak w badaniach eksperymentalnych, jak i w życiu codziennym trudności w zakresie samoregulacji w świetle zaprezentowanych wyników badań wydają się mieć źródło w braku zgodności celów z potrzebami, systemem wartości i bezpośrednio wynikają z charakteru zaangażowanego w proces działania typu kontroli. Słowa kluczowe: wolna wola, samokontrola, samoregulacja, autonomia, mechanizmy kontroli działania  
File
PS-2010.jpg of 14-09-2015
1.57 KB
Wolnosc-od-przymusu-a-samoregulacja.doc of 14-09-2015
242.5 KB
r.jpg of 14-09-2015
559.76 KB
Score (nominal)9
Citation count*
Additional fields
Dorobek Naukowy - Preview URLhttp://dn.swps.edu.pl/Podglad.aspx?WpisID=6407
Dorobek Naukowy - Approve URLhttp://dn.swps.edu.pl/Biuro/ZatwierdzanieWpisu.aspx?WpisID=6407
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?