Tomasza z Akwinu koncepcja prawa naturalnego. Czy Akwinata jest myślicielem liberalnym? [Thomas Aquinas' Conception of Natural Law: Is Aquinas a Liberal Thinker?]

Marek Piechowiak

Abstract

Thomas Aquinas' Conception of Natural Law: Is Aquinas a Liberal Thinker? ​This article seeks to justify the claim that Thomas Aquinas proposed a concept of natural law which is immune to the argument against the recognition of an objective grounding of the good formulated by a well-known representative of the liberal tradition, Isaiah Berlin, in his famous essay “Two Concepts of Freedom.” I argue that Aquinas’s concept of freedom takes into account the very same values and goals that Berlin set out to defend when he composed his critique of natural law. In particular, the article suggests that Aquinas recognizes freedom as a greater perfection of man than rationality, and that this freedom is realized, among other things, through the co-construction of the good that gives a goal and a shape to human action and to the whole of a person’s life. I argue that the co-construction of such a good involves the co-construction of natural law in the strict sense of the term. Indeed, the content of natural law can be understood as a set of goods which are goals that inform human action. From a human perspective, natural law is not a pre-existing recipe which has merely to be “read.” Defining the concrete content of natural law is an ongoing process. The process of defining natural law’s content takes humanly knowable, objective elements into account, and so draws on knowledge. Yet free choice also plays an important part in this process. When speaking of the process of defining the content of natural law, therefore, and in determining what here-and-now is to be done, it is reasonable to describe man as a creator of the natural law, or as a legislator, just as the members of a parliament are the creators of civil law — bearing in mind that only a just law is truly law and therefore the creation of both civil and natural law reaches only as far is the scope of just actions directed by these laws. From the perspective of human action, we may speak of each person’s free choice to establish a given good as the end of a specific act, and in so doing to declare that action proper under natural law in the strict sense of the term (which differs from the rules of natural law). An appreciation of what is particular and individual (particulare et individuum), and an appreciation of free choice that goes hand-in-hand with this, is deeply embedded in Thomas’s system of thought. Particularity and individuality has its basis in an especially excellent way of human existence.
Author Marek Piechowiak (Wydział Zamiejscowy w Poznaniu)
Marek Piechowiak,,
- Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
Journal seriesPrzegląd Tomistyczny, ISSN 0860-0015, (B 12 pkt)
Issue year2013
Vol19
Pages301-337
Abstract in PolishW artykule tym zmierza się do uzasadnienia tezy, że Tomasz z Akwinu zaproponował koncepcję prawa naturalnego, która opiera się argumentowi przeciwko uznaniu obiektywnego ugruntowania dobra sformułowanemu przez znanego przedstawiciela tradycji liberalnej – Isaiaha Berlina w jego słynnym eseju Dwie koncepcje wolności. Co więcej, argumentuje się, że koncepcja Akwinaty bierze pod uwagę wartości i cele, ze względu na które Berlin formułował swoja krytykę koncepcji prawnonaturalnych, w szczególności, że Akwinata uznaje wolność za większą doskonałość człowieka niż jego rozumność i że wolność ta realizuje się także poprzez współkonstytuowanie dobra nadającego, jako cel, kształt ludzkiemu działaniu i całemu życiu człowieka. Argumentuje się także, że współkonstytuowanie takiego dobra jest jednocześnie współkonstytuowaniem prawa naturalnego w ścisłym tego słowa znaczeniu. Treść prawa naturalnego pojętego jako cele kształtujące działania – z perspektywy człowieka – nie jest czymś zastanym, gotowym do „odczytania”, ale dookreślana jest w pewnym procesie, w którym istotną rolę odgrywa nie tylko poznanie, ale i wolny wybór. Można mówić zatem o współtworzeniu prawa naturalnego w takim sensie, że w procesie dookreślania jego treści bierze się pod uwagę poznawalne, obiektywne elementy. W perspektywie dookreślania treści prawa naturalnego, konkretnie tu i teraz, zasadne jest także mówienie o człowieku jako o twórcy prawa naturalnego, jako o prawodawcy, analogicznie do tego, jak mówi się o prawodawcy jako o twórcy prawa pozytywnego. Z perspektywy działającego człowieka – wolny wybór ustanawia dane dobro jako cel konkretnego czynu, a tym samym jako prawo naturalne w ścisłym tego słowa znaczeniu (różne od reguł prawa naturalnego). Docenienie tego, co poszczególne i indywidualne (particulare et individuum), oraz idące z tym w parze docenienie wolnego wyboru ma u Tomasza głębokie uzasadnienie systemowe. Poszczególność i indywidualność ma swoje oparcie w szczególnie doskonałym sposobie istnienia człowieka jako osoby, zatem w tym, co w każdym bycie jest najdoskonalsze i co obejmuje wszystkie elementy bytu. 
URL https://www.researchgate.net/profile/Marek_Piechowiak/publication/264129370_Tomasza_z_Akwinu_koncepcja_prawa_naturalnego._Czy_Akwinata_jest_mylicielem_liberalnym_Thomas_Aquinas%27_Conception_of_Natural_Law_Is_Aquinas_a_Liberal_Thinker/links/53cf92fc0cf25dc
Languagepl polski
File
M-Piechowiak-2013-Tomasza-z-Akwinu-koncepcja-prawa-naturalnego.pdf of 14-09-2015
173.11 KB
Score (nominal)12
Citation count*
Additional fields
Dorobek Naukowy - Preview URLhttp://dn.swps.edu.pl/Podglad.aspx?WpisID=14682
Dorobek Naukowy - Approve URLhttp://dn.swps.edu.pl/Biuro/ZatwierdzanieWpisu.aspx?WpisID=14682
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?