Agresja interpersonalna - efekt prowokacji czy nastawienia na zdobywanie

Lucyna Kirwil

Abstract

W rozdziale przedstawiono współczesny sposób rozumienia agresji. Przedstawione teorie ujmują zachowanie agresywne jako wynik specyficznego przetwarzania informacji o zachowaniach innych ludzi, o sytuacjach społecznych i przekonaniach, jakie zachowania są oczekiwane w tych sytuacjach. Przedmiotem badań własnych przedstawionych w rozdziale jest identyfikacja różnic między mechanizmami psychologicznymi dwóch rodzajów agresji: agresji reaktywnej (impulsywnej, afektywnej, „gorącej”) i agresji proaktywnej (instrumentalnej, zadaniowej, „zimnej”). Opisano odmienności procesu uruchomiania obu tych rodzajów agresji, wskazując, jak w tym procesie przeplatają się procesy poznawcze, intencje, interesy i emocje. Wskazano również odmienne konsekwencje każdego z wyróżnionych rodzajów agresji, zarówno dla samego sprawcy agresji, jak i jego społecznego otoczenia. Badania wykazują jednak też, że ludzie agresywni, tzn. często i intensywnie krzywdzący innych,  zachowują się agresywnie na oba sposoby: i reaktywnie, i proaktywnie. Gdy czują się bezpośrednio lub pośrednio zagrożeni czyimś zachowaniem i reagują na to zagrożenie silnym gniewem oraz szybkimi skojarzeniami z agresją, przejawiają agresję reaktywną w odpowiedzi na prowokację. Gdy aprobują agresję jako zachowanie dopuszczalne między ludźmi oraz sądzą, że tylko agresja umożliwia im osiągnięcie tego, czego pragną, przejawiają agresję proaktywną, zdobywczą. Chociaż agresja reaktywna i agresja proaktywna są ze sobą silnie powiązane, regulatory agresji reaktywnej to głównie emocje, a regulatory agresji proaktywnej to przede wszystkim przekonania normatywne o agresji. Wyniki innych badań pozwalają przypuszczać, że agresja proaktywna, zdobywcza,  nastawiona na realizację własnych celów kosztem innych ludzi może przynosić agresorowi mniej strat społecznych (m.in. w popularności) i intrapsychicznych (m.in. w dobrostanie, samoocenie) niż agresja reaktywna.
Author Lucyna Kirwil (Wydział Psychologii)
Lucyna Kirwil,,
- Wydział Psychologii
Pages152-180
Publication size in sheets0
Book Skarżyńska Krystyna (eds.): Miedzy ludźmi...oczekiwania, interesy, emocje, 2012, Wydawnictwo Naukowe Scholar
Languagepl polski
File
Kirwil2012-Agresja.jpg of 14-09-2015
1.33 MB
Skarzynska2012-strTyt.jpg of 14-09-2015
339.89 KB
Kirwil2012-Agresja-spis-tresci.jpg of 14-09-2015
1.07 MB
Kirwil2012-Agresja-Infor-wydawca.jpg of 14-09-2015
919.56 KB
Kirwil2012-Agresja-Infor-wydawca.jpg of 14-09-2015
919.56 KB
Kirwil2012-Agresja.jpg of 14-09-2015
1.33 MB
Score (nominal)4
Citation count*
Additional fields
Dorobek Naukowy - Preview URLhttp://dn.swps.edu.pl/Podglad.aspx?WpisID=11102
Dorobek Naukowy - Approve URLhttp://dn.swps.edu.pl/Biuro/ZatwierdzanieWpisu.aspx?WpisID=11102
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?