Przemowa Demiurga w Platońskim „Timajosie” a współczesne pojęcie godności

Marek Piechowiak

Abstract

Demiurge’s Speech in Plato’s “Timaeus” and the Contemporary Concept of Dignity

Today, dignity recognized as a fundamental value across legal systems is equal, inherent and inalienable, inviolable, is the source of human rights and is essential for its subject to be recognized as an autotelic entity (an end in itself) that cannot be treated as an object. The analysis of the extract from Plato’s Demiurge’s speech in Timaeus reveals that Plato developed a reflection on something that determines the qualitative difference between certain beings and the world of things, and that forms the basis for the special treatment of these beings, which the modern language can reasonably describe as dignity. The attributes of that dignity seem to overlap with the nature of dignity as we know today. What is more, Plato proposes a response to the question of what dignity is like but also to the question of what dignity is. It is the existential perfection, established in a perfect way of existence based on a specific internal unity of being. As the existential perfection, it covers the entire being along with all its features; it is inseparable from being (inherent and inalienable) – without it, it cannot exist. It is primordial to the particular features and independent of their acquisition or loss. Plato’s approach allows, based on the approach to dignity, the formulation of proposals aligned with today’s personalistic standards prescribing that persons be treated as ends in themselves and prohibiting the treatment of persons like objects. 

Author Marek Piechowiak (Wydział Zamiejscowy w Poznaniu)
Marek Piechowiak,,
- Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
Pages655-665
Publication size in sheets0.5
Book Dębiński Antoni, Stanisz Piotr, Barankiewicz Tomasz, Potrzeszcz Jadwiga, Staszewski Wojciech Sz., Szarek-Zwijacz Anna, Wójcik Monika (eds.): Abiit, non obiit. Księga poświęcona pamięci Księdza Profesora Antoniego Kościa SVD, 2013, Wydawnictwo KUL, ISBN 978-83-7702-624-3, 1448 p.
Abstract in PolishWspółcześnie uznaje się, że godność jako fundamentalna wartość porządków prawnych jest równa, przyrodzona i niezbywalna, nienaruszalna, jest źródłem praw człowieka, jest podstawą uznania jej podmiotu za byt autoteliczny (cel sam w sobie), którego nie wolno traktować czysto instrumentalnie. Analiza fragmentu mowy Demiurga z Platońskiego dialogu Timajos ujawnia, że Platon rozwinął refleksję nad czymś, co stanowi o jakościowej różnicy między pewnymi istotami a światem rzeczy, i co jest podstawą szczególnego traktowania tych istot, a co językiem współczesnym zasadnie można określić jako godność. Zbieżna jest charakterystyka tej godności z charakterystyką przyjmowaną współcześnie. Co więcej, Platon daje propozycję odpowiedzi nie tylko na pytanie, jaka jest godność, ale także na pytanie, czym jest godność. Jest ona doskonałością egzystencjalną, ugruntowanym w szczególnie doskonałym sposobie istnienia, opartym na szczególnej wewnętrznej jedności bytu. Jako doskonałość istnienia ogarnia ona cały byt, wszystkie jego cechy; jest nieoddzielalna od bytu (jest przyrodzona i niezbywalna) – bez niej nie może on istnieć. Jako pierwotna wobec partykularnych cech, jest niezależna od ich nabywania lub utraty. Platońskie ujęcie pozwala w oparciu o ujęcie godności formułować postulaty zbieżne z formułowanymi dziś normami personalistycznymi nakazującymi traktować osoby jako cele same w sobie i zakazującymi traktowania osób w sposób czysto instrumentalny, przedmiotowy. 
Languagepl polski
File
Przemowa-Demiurga-w-Platonskim-Timajosie-Piechowiak-M.pdf of 14-09-2015
271.76 KB
Oswiadczenie-Przemowa-Demiurga.jpg of 14-09-2015
1.52 MB
Score (nominal)5
Citation count*
Additional fields
Dorobek Naukowy - Preview URLhttp://dn.swps.edu.pl/Podglad.aspx?WpisID=13536
Dorobek Naukowy - Approve URLhttp://dn.swps.edu.pl/Biuro/ZatwierdzanieWpisu.aspx?WpisID=13536
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?