Wpływ dynamiki epizodów i klarowności wątku na siłę oddziaływania historii

Jerzy Trzebiński

Abstract

Przedmiotem rozważań i badań były narracyjne czynniki wpływające na siłę umysłowego przeniesienia w świat przedstawianej historii. W serii eksperymentów proszono uczestników o przeczytanie tekstu opisującego fikcyjną historię. Każdy z nich otrzymywał losowo jedną z dwóch jej wersji. W obu wersjach historia składała się z tych samych epizodów, ale były one różnie zaaranżowane linearnie. Badany otrzymywał historię uporządkowaną w sposób dynamiczny, to znaczy epizody kończące się pozytywnie dla bohatera poprzedzały epizody kończące się negatywnie, lub historię mało dynamiczną, w której epizody pozytywne i negatywne były zblokowane. Wyniki wskazują, że historie z większą dynamiką wywołują większą niepewność co do dalszego toku historii, wydają się ciekawsze, bardziej angażują uwagę, uczucia i zasoby poznawcze odbiorcy, a nawet powodują u odbiorcy większe zmiany w postawach, w kierunku zgodnym z przesłaniem historii. Okazało się też, że przerwanie historii przed zakończeniem ważnego epizodu, w porównaniu z przerwaniem tuż po jego zakończeniu, powoduje większe zaburzenia w rozwiązywaniu następujących po przerwaniu zadań percepcyjnych, a także, że większa dynamika epizodów poprzedzających przerwanie zwiększa ten efekt. Rezultaty kolejnych eksperymentów wykazują, że jasność i pełność opisu wątku narracyjnego przedstawianej historii wpływa pozytywnie na poczucie jej realności lub realistyczności, a także wpływa na postawy i uczucia wobec poruszanego tematu i wobec bohatera historii w sposób zbieżny z przesłaniem historii. Wyniki intepretowane są w ramach hipotez, że wielkość dynamiki historii – przez wzrost niepewności jej rozwijania się – oraz krystalizacja wątku historii – przez wzrost poczucia jej realności – wpływają pozytywnie na siłę przeniesienia w świat historii i w konsekwencji na siłę jej oddziaływania, niezależnie od jej treści i bez udziału świadomości odbiorcy. Ogólniejszym celem artykułu było zwrócenie uwagi, że wiele łączyć może literaturoznawców i psychologów, gdy interesuje ich literatura fikcyjna „w działaniu”, czyli w roli kreatoraludzkich przeżyć i refleksji.
Author Jerzy Trzebiński (Wydział Psychologii)
Jerzy Trzebiński,,
- Wydział Psychologii
Pages35-51
Publication size in sheets0.8
Book Piekarczyk Dorota, Filar Dorota (eds.): Narracyjność języka i kultury, 2014, WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ
Languagepl polski
File
JTrzebinski-Wp-yw-dynamiki-epizodow-i-klarownosci-watku-na-si-e-oddzia-ywania-historii.pdf of 14-09-2015
387.55 KB
okładka.JPG 17.92 KB
Score (nominal)0
Citation count*
Additional fields
Dorobek Naukowy - Preview URLhttp://dn.swps.edu.pl/Podglad.aspx?WpisID=16908
Dorobek Naukowy - Approve URLhttp://dn.swps.edu.pl/Biuro/ZatwierdzanieWpisu.aspx?WpisID=16908
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?