Teoria ram relacyjnych (Relational Frame Theory, RFT) – współczesne, behawioralne podejście do języka i umiejętności poznawczych. Zastosowanie w terapii dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

Krystyna Pomorska , Paweł Ostaszewski

Abstract

Responding to stimuli in accordance with the noticed and derived relations between them exerts influence on various mental skills, including the problem solving, language communication, and social functioning. In the behavioral psychology deriving relations between the stimuli (e.g. objects, events) is referred to as relational framing and is defined as the learned, generalized operant behavior. Researchers working within the Relational Frame Theory (RFT) (Hayes, Barnes-Holmes, Roche, 2001) claim that the process involved in acquiring complex language relations can be explained in terms of the arbitrary applicable relational responding (AARR). A growing body of research demonstrates the effectiveness of interventions based on the relational responding in various populations, including those with atypical development. Despite wide interest in RFT amongst international researchers and practitioners, it is still relatively unknown in Poland. The presented article aims at introducing RFT, conceived as a behavioral functional approach to language and cognitive abilities, to the Polish language speaking community, as well as presenting the possibilities of its application in therapy of autism spectrum disorder, including improving communication, skills generalization, and perspective taking
Author Krystyna Pomorska (Wydział Psychologii)
Krystyna Pomorska,,
- Wydział Psychologii
, Paweł Ostaszewski (Wydział Psychologii)
Paweł Ostaszewski,,
- Wydział Psychologii
Other language title versionsRelational Frame Theory (RFT): Modern Behavioral Approach to Language and Cognitive Skills. Application in Therapy of ASD Children
Journal seriesPsychologia Rozwojowa, ISSN 1895-6297, e-ISSN 2084-3879, (B 13 pkt)
Issue year2018
Vol23
No2
Pages21-33
Publication size in sheets0.6
Keywords in Polishteoria ram relacyjnych, RFT, terapia behawioralna, autyzm, umiejętności językowe, umiejętności poznawcze
Keywords in English Relational frame theory (RFT), behavioral therapy, autism, language skills, cognitive skills
Abstract in PolishW psychologii behawioralnej, a ściślej mówiąc, w stosowanej analizie zachowania, która najbardziej znana jest z sukcesów, jakie notuje w rozwijaniu umiejętności i redukowaniu zachowań trudnych u osób z autyzmem, brakowało do niedawna spójnej teorii dotyczącej złożonych umiejętności językowych i poznawczych. Większość badań w tym obszarze (np. nad umiejętnościami przyjmowania perspektywy) prowadzono w nurcie poznawczym. Sytuacja ta uległa zmianie wraz z pojawieniem się teorii ram relacyjnych (ang. Relational Frame Theory, RFT; Hayes, Barnes-Holmes, Roche, 2001). Wyrastający ze stosowanej analizy zachowania RFT jest funkcjonalnym podejściem do języka i umiejętności poznawczych. Zgodnie z ideą analizy zachowania zakłada wpływ środowiska na owe umiejętności, zarówno teraźniejszy (np. bodźce różnicujące i operacje motywujące, a szerzej – całego kontekstu sytuacyjnego), jak i przeszły (np. odnoszący się do historii wzmacniania i karania określonych reakcji, czy szerzej – całość historii uczenia danej osoby, a nawet jej uwarunkowań biologicznych). Warto podkreślić, że nurt behawioralny nie zakłada jednego uniwersalnego modelu terapii, a jedynie opisuje fundamentalne i uniwersalne zasady zachowania, z których korzystają poszczególne podejścia. Podobnie RFT jako teoria oferuje opis zasad rządzących złożonymi zachowaniami językowymi i poznawczymi – z perspektywy behawioralnej. Opis, który może pomóc w opracowaniu metod uczenia wspomnianych umiejętności wśród osób, u których nie rozwijają się one prawidłowo
DOIDOI:10.4467/20843879PR.18.008.8942
URL http://www.ejournals.eu/Psychologia-Rozwojowa/2018/Numer-2-2018/art/12756/
Languagepl polski
File
Teoria ram relacyjnych.pdf 1,011.63 KB
Additional file
Oświadczenie_P.Ostaszewski_Teoria ram.pdf 28.29 KB
Score (nominal)13
Score sourcejournalList
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?