Zdolności numeryczne jako kluczowe zdolności poznawcze w procesie podejmowania decyzji

Agata Sobków , Jakub Figol , Jakub Traczyk

Abstract

The goal of the present paper is to review recent theoretical models and empirical studies on the role of numeracy (i.e., cognitive ability in processing numerical information) in decision making under risk and uncertainty. The research conducted in the last decade points that numeracy is the most robust predictor of making good decisions, which predictions are independent of other psychological constructs or cognitive abilities (such as uid intelligence or cognitive reection). The pivotal role of numeracy has been described in at least three theoretical models: Fuzzy-Trace Theory, Skilled Decision Theory, and Multiple Numeric Competencies model. Furthermore, the results of numerous research indicate that better decisions made by people with high numeracy are underpinned by various psychological mechanisms of the cognitive, motivational, and affective nature. Findings related to the performance of people with high and low numeracy served to develop both immediate (e.g., visual aids or an experience-based format of risk communication) and long-term (e.g., cognitive training) methods of improving the decision-making process. Based on these decision aids, we can effectively support people with low numeracy in an accurate risk assessment, risk comprehension, and making better decisions.
Author Agata Sobków (Filia we Wrocławiu / Wydział Psychologii we Wrocławiu)
Agata Sobków,,
- Wydział Psychologii we Wrocławiu
, Jakub Figol
Jakub Figol,,
-
, Jakub Traczyk (Filia we Wrocławiu / Wydział Psychologii we Wrocławiu)
Jakub Traczyk,,
- Wydział Psychologii we Wrocławiu
Journal seriesDecyzje, ISSN 1733-0092, e-ISSN 2391-761X, (N/A 20 pkt)
Issue year2020
No33
Pages25-53
Publication size in sheets1.4
Keywords in Polishzdolności numeryczne, podejmowanie decyzji, pomoce wizualne, treningi poznawcze, zdolności poznawcze, ocena ryzyka, komunikowanie ryzyka
Keywords in Englishnumeracy, decision making, visual aids, cognitive training, cognitive abilities, risk literacy, risk communication
Abstract in PolishCelem artykułu jest dokonanie przeglądu modeli teoretycznych oraz badań empirycznych nad rolą zdolności numerycznych (tj. zdolności umysłowych w przetwarzaniu informacji numerycznych) w podejmowaniu decyzji w warunkach ryzyka i niepewności. Badania prowadzone w ostatniej dekadzie wskazują, że zdolności numeryczne są jednym z najważniejszych predyktorów podejmowania dobrych decyzji, którego przewidywania są niezależne od innych konstruktów psychologicznych oraz zdolności umysłowych (takich jak inteligencja płynna czy refleksyjność poznawcza). Kluczowa rola zdolności numerycznych jest opisywana w co najmniej trzech modelach teoretycznych: teorii śladu rozmytego, teorii umiejętnego podejmowania decyzji oraz koncepcji wielorakich zdolności numerycznych. Wyniki licznych badań empirycznych wskazują na to, że u podłoża podejmowania lepszych decyzji przez osoby z wysokim poziomem zdolności numerycznych leżą mechanizmy psychologiczne natury poznawczej, motywacyjnej i afektywnej. Odkrycia dotyczące funkcjonowania osób z wysokim i niskim poziomem zdolności numerycznych posłużyły do opracowania zarówno doraźnych (np. pomoce wizualne lub komunikowanie ryzyka w formacie doświadczeniowym), jak i długofalowych (np. treningi poznawcze) metod wspierania procesu podejmowania decyzji. Dzięki tym pomocom decyzyjnym opracowano skuteczne sposoby wspierania osób z niskim poziomem zdolności numerycznych w trafnej ocenie i rozumieniu ryzyka oraz podejmowaniu dobrych decyzji.
DOIDOI:10.7206/DEC.1733-0092.139
Languagepl polski
File
Oświadczenie_nr_1_osiagniecie_naukowe Traczyk Decyzje.pdf 243.03 KB
Sobków, Figol, Traczyk - 2020 - Zdolności numeryczne jako kluczowe zdolności poznawcze w procesie podejmowania decyzji.pdf 360.23 KB
Oświadczenie_Decyzje_AS.pdf 666.79 KB
Score (nominal)20
Score sourcejournalList
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?