Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie. Przegląd wiedzy o efekcie asymetrycznej dominacji

Maciej Kościelniak , Tadeusz Tyszka

Abstract

W niniejszym arty kule podejmujemy próbę przeglądu badań nad efektem asymetrycznej dominacji. Zjawisko to wyraża się we wzroście popularności jednej z opcji wyboru w sytuacji, kiedy towarzyszy jej alternatywa podobna – ale zauważalnie gorsza (zdominowana). Liczne badania oraz obserwacje pokazują, że efekt ten występuje w tak różnych dziedzinach jak ekonomia, polityka, sądownictwo czy medycyna. W literaturze naukowej wiąże się z nim wiele niejasności oraz sprzecznych teorii, dotyczących np. jego uwarunkowań w świetle teorii dwóch systemów. Nie jest do końca jasne, czy zjawisko asymetrycznej dominacji jest efektem refl eksyjnego, deliberatywnego sposobu przetwarzania informacji, czy też myślenia szybkiego i intuicyjnego. Niejednoznaczna jest też odpowiedź na pytanie o to, czy efekt ten jest przejawem ludzkiej nieracjonalności, czy też stanowi adaptacyjną i efektywną strategię podejmowania decyzji w warunkach niepewności oraz szumu informacyjnego. Niniejszy artykuł zawiera przegląd badań nad efektem asymetrycznej dominacji wśród ludzi i w świecie zwierząt. Omówiono w nim teksty poświęcone zmianom w uległości wobec efektu asymetrycznej dominacji na kolejnych etapach życia. Wreszcie, dyskusji poddano wykorzystanie tego mechanizmu do osiągania celów społecznie pożądanych w ramach tzw. libertariańskiego paternalizmu.
Author Maciej Kościelniak (Wydział Zamiejscowy w Poznaniu)
Maciej Kościelniak,,
- Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
, Tadeusz Tyszka (USSH)
Tadeusz Tyszka,,
- SWPS University of Social Sciences and Humanities
Journal seriesDecyzje, ISSN 1733-0092, e-ISSN 2391-761X, (N/A 20 pkt)
Issue year2019
No31
Pages91-113
Publication size in sheets1.1
Keywords in Polishefekt asymetrycznej dominacji, efekt wabika, nieracjonalność, ekonomia behawioralna
Languagepl polski
File
Koscielniak Maciej Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie_2019.pdf 543.86 KB
Additional file
Koscielniak Maciej Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie_2019 osw.pdf 114.27 KB
Score (nominal)20
Score sourcejournalList
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?