Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie. Przegląd wiedzy o efekcie asymetrycznej dominacji

Maciej Kościelniak , Tadeusz Tyszka

Abstract

W niniejszym arty kule podejmujemy próbę przeglądu badań nad efektem asymetrycznej dominacji. Zjawisko to wyraża się we wzroście popularności jednej z opcji wyboru w sytuacji, kiedy towarzyszy jej alternatywa podobna – ale zauważalnie gorsza (zdominowana). Liczne badania oraz obserwacje pokazują, że efekt ten występuje w tak różnych dziedzinach jak ekonomia, polityka, sądownictwo czy medycyna. W literaturze naukowej wiąże się z nim wiele niejasności oraz sprzecznych teorii, dotyczących np. jego uwarunkowań w świetle teorii dwóch systemów. Nie jest do końca jasne, czy zjawisko asymetrycznej dominacji jest efektem refl eksyjnego, deliberatywnego sposobu przetwarzania informacji, czy też myślenia szybkiego i intuicyjnego. Niejednoznaczna jest też odpowiedź na pytanie o to, czy efekt ten jest przejawem ludzkiej nieracjonalności, czy też stanowi adaptacyjną i efektywną strategię podejmowania decyzji w warunkach niepewności oraz szumu informacyjnego. Niniejszy artykuł zawiera przegląd badań nad efektem asymetrycznej dominacji wśród ludzi i w świecie zwierząt. Omówiono w nim teksty poświęcone zmianom w uległości wobec efektu asymetrycznej dominacji na kolejnych etapach życia. Wreszcie, dyskusji poddano wykorzystanie tego mechanizmu do osiągania celów społecznie pożądanych w ramach tzw. libertariańskiego paternalizmu.
Autor Maciej Kościelniak (Wydział Zamiejscowy w Poznaniu)
Maciej Kościelniak
- Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
, Tadeusz Tyszka ()
Tadeusz Tyszka
- SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny
Tytuł czasopisma/seriiDecyzje, ISSN 1733-0092, e-ISSN 2391-761X, (N/A 20 pkt)
Rok wydania2019
Nr31
Paginacja91-113
Objętość publikacji w arkuszach wydawniczych1.1
Słowa kluczowe w języku polskimefekt asymetrycznej dominacji, efekt wabika, nieracjonalność, ekonomia behawioralna
Językpl polski
Plik
Koscielniak Maciej Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie_2019.pdf 543.86 KB
Pliki dodatkowe
Koscielniak Maciej Nieistotne alternatywy wyboru mają znaczenie_2019 osw.pdf 114.27 KB
Punktacja (całkowita)20
Żródło punktacjijournalList
Liczba cytowań*
Cytuj
Udostępnij Udostępnij

Pobierz odnośnik do tego rekordu


* Podana liczba cytowań wynika z analizy informacji dostępnych w Internecie i jest zbliżona do wartości obliczanej przy pomocy systemu Publish or Perish.
Powrót
Potwierdzenie
Czy jesteś pewien?